Phản ngụ ngôn



 

“Đầu thế kỷ 22, bằng một cuộc bỏ phiếu đầy chia rẽ, Liên Hiệp Quốc đã thông qua đề xuất đổi tên hành tinh của chúng ta thành: Trung Quốc”. Chỉ gói gọn trong khoảng 140 ký tự, tức trên dưới vài chục từ, những mẩu chuyện ngắn đến không thể ngắn hơn được nữa kiểu như thế được tác giả của chúng gọi chung là phản-ngụ-ngôn-và-hư-cấu. Dí dỏm nhưng nhọn hoắt như những mũi kim, chúng gần gũi với những mẩu hài hước đen, những chuyện tiếu lâm chính trị mà thi thoảng chúng ta được nghe đâu đó bên những bàn cà phê hay những quán chè chén vỉa hè.

Read More

Súp bắp cải và đất quy hoạch

 

 

Ngày xửa ngày xưa (nên chăng bắt đầu câu chuyện như vậy?) có đôi bạn già là hàng xóm của nhau tại một vùng ngoại ô yên tĩnh. Họ sống hạnh phúc với niềm vui điền viên dù có vẻ giản đơn và thô lậu của mình: chăm sóc vườn tược, trồng trọt chăn nuôi, đêm đêm ngồi trước sân nhà uống rượu, ăn súp bắp cải, tán phét, đàn ca hát xướng và thi nhau… đánh rắm!

Read More

Lại chuyện mộng mị

Tôi có một giấc mơ kỳ cục. Tôi mơ thấy mình đứng xếp hàng, một hàng người dài dằng dặc xếp dọc theo một con phố nửa quen nửa lạ hoang vắng và buồn thảm đâm thẳng xuống một bãi cát mà nơi tận cùng là bờ nước của biển sâu thẳm đang gầm gừ tung bọt trắng. Câm lặng, thản nhiên, vô hồn, hàng người cứ thế nối đuôi nhau đi thẳng xuống biển, hết người này đến người khác, bước xuống nước như thể bước vào một đám sương mù, chìm khuất rồi dần lút mất.

Read More

Uống mưa. Giếng nước. Rượu Cutty Sark và nhạc Phục hưng

Tôi mơ thấy mình uống mưa. Thứ mưa bóng mây ngắn ngủi mùa hè thường vội vã chạy ngang qua phố, hắt vào ta những hạt mưa nóng ấm còn nguyên cả mùi nắng khét. Tôi mơ thấy mình uống thứ mưa đó, ngửa mặt hớp lấy những giọt nước tung tóe từ một cõi nào xa lắm, như thể bên ngoài cả những vòm trời, để làm dịu cơn khát đang bốc cháy trong cổ họng mình…

Read More

Ghi chép vụn trong những ngày nắng nóng

1. Sài Gòn bắt đầu bước vào những ngày nắng như đổ lửa. Đi trong bít bùng đô thị mà lòng cứ bảng lảng mơ về những cánh rừng mát rượi cao nguyên hay biển chiều lộng gió. Sáng qua có tay bạn già đã lâu không gặp email hỏi thăm sức khỏe tôi, kèm theo đó là tấm ảnh chụp hắn nằm ưỡn bụng bia nhe răng cười trên bãi biển Bali nước xanh cát vàng trông rất ư là… đáng ghét! Chiều tan sở, nhích từng chút một trong dòng lưu thông nghẹt cứng người xe và khói bụi, nghĩ đến bức ảnh nhàn hạ như thể trêu ngươi của tên bạn, lòng bỗng nhiên nghe tức khan! Trong một cuốn phim khá hay, tôi không nhớ là phim gì, có Tom Cruise và Jamie Foxx đồng diễn chính. Tom vào vai sát thủ, còn Jamie, vai người lái taxi xui xẻo bị Tom buộc phải chở đi thực hiện các phi vụ giết người. Anh tài xế bắt đắc dĩ này có bức ảnh chụp một hòn đảo san hô xanh mát dấu trên tấm chắn nắng ô tô, mỗi khi căng thẳng muốn thư giãn, anh ta chỉ cần lấy nó xuống là ngay lập tức có thể thả hồn về vùng biển san hô Maldives tận Ấn Độ Dương xa tít nghìn trùng! Liên tưởng bức ảnh tên bạn xỏ lá phơi bụng bia ngoác mồm cười trên đảo biếc Bali được gắn ở tấm chắn nắng xe mình bất giác làm tôi phì cười, quên cả nỗi bực vì oi bức với kẹt xe!

Read More

Đôi khi bỗng là nỗi nhớ...

Bài hát viết khi vừa rời khỏi ngưỡng cửa trường trung học và được chép lại nắn nót trên trang vở học trò. Những giấc mơ, những hoài vọng, những mẩu ký ức buồn bã thật-có-và-không-thật-có cùng những cơn mưa đêm trong khu vườn cũ ngoại ô Sài Gòn mùa hè năm 1982 đã tạo nên giai điệu đó. Tôi chưa từng mang bài hát này ra khỏi nơi cư ngụ của nó là đống bản thảo lộn xộn, vô trật tự giữa những tác phẩm đã hoàn thành với những tác phẩm chỉ mới ở dạng phác thảo: những tác phẩm dở dang và có thể mãi mãi dở dang của tôi.

Read More

Tiếng chuông

Dọn đống sách vở để bừa bộn trong ngăn tủ cạnh bàn làm việc, có cuốn nội san cũ của trường đại học mà tôi đang công tác nằm lạc lõng ở đó, đang định vất đi thì tình cờ lật đúng trang in một bài thơ của mình. Bất giác, thấy đủ thứ bụi mờ dâng lên từ ký ức, bụi mờ của số báo in năm 2008, bụi mờ của bài thơ viết năm 1986 và bụi mờ của những kỷ niệm thấp thoáng thời tóc xanh thơ dại đã nghìn trùng...

Read More

Tàu-lửa-tức-thời

Nicanor Parra có bài thơ khá hí lộng về một thứ gọi là dự-án-tàu-lửa-tức-thời, theo đó, đầu máy của con tàu tức thời này nằm ở đích đến, còn đuôi tàu, những toa cuối cùng sẽ nằm trên điểm khởi hành. Theo cách diễn giải của Parra, giả dụ với tàu-lửa-tức-thời Sài Gòn - Hà Nội, một hành khách sẽ lập tức đến Hà Nội ngay phút giây hắn ta vừa bước chân lên toa tàu cuối cùng đang nằm ở Sài Gòn.

Read More

Con tắc kè hoa vĩ đại

 

“Nhạc sĩ tắc kè hoa, người đàn ông của một

ngàn lẻ một phong cách...” (Olivier Messiaen)

Read More

Biển và người

 

Tôi chưa từng đọc được ở đâu bài thơ viết về biển bằng giọng điệu kỳ lạ như vậy, đặc biệt giọng điệu đó đến từ một người phụ nữ. Ngạo mạn, cay độc, hài hước, chua chát, gói trong cùng một cái nhìn minh triết về sự tồn tại mong manh nhưng kiêu hãnh của con người trước thế giới

Read More

Những nhà thơ vườn

 

Đọc thấy trong Thế-giới-không-kết-thúc của Simic một đoạn thơ xuôi đầy hí lộng, đỏ mặt vì ngỡ tác giả có cặp mắt thần nhìn thấu ruột gan đời sống của mình rồi tương lên trang sách những lời diễu cợt! Thế nhưng, suy đi ngẫm lại thì... có sao đâu nhỉ? Vẫn đáng yêu xiết bao những nhà thơ vườn đổ mồ hôi trán, toát mồ hôi lưng vì đánh vật với những bài thơ con cóc chưa vượt qua được ngưỡng của một bài vè, miễn là, họ không sáng tác những diễn văn đầy những lời hoa mỹ dối trá, những phát biểu rỗng tuếch mị dân, những hô hào cuồng tín ngu ngốc.

Read More

Đường ra ngõ...

 

 

Người ta bảo đến một giới hạn nào đó của cuộc đời, con người thường có xu hướng ngoái nhìn lại, và khi, phần lớn những giờ giấc của đời ta, ta chỉ dành cho hồi cố, trên cái biên giới đầy hôn ám đó, có lẽ khát vọng của đời ta bắt đầu rót đến những dòng kiệt cùng. Từ lúc nào chẳng rõ, mọi ngã đường trước mặt tôi đều hóa cụt ngủn, như nến thắp già nửa, như sông trôi đã đổ hạ nguồn, như nắng rực đã chạm ngạch cửa hoàng hôn, tương lai ngắn lại, mắt bắt đầu chỉ quen nhìn gần, ước mơ cũng dần hẹp tí, chỉ có quá khứ thì cứ mỗi ngày một rộng dài thêm mãi…

Read More

Cớ chi mi muốn làm thi sĩ?

  

 

Cuối cùng tôi cũng tìm được cách lý giải giản đơn và tỏ tường nhất cho chính mình rằng nguyên cớ chi mấy chục năm qua tôi cứ kiếm cách qua lại lân la vào lãnh địa thi ca và ganh-tị-đến-chết-đi-được với những người được gọi là thi sĩ

Read More

Chuyện ma

Không thể phủ nhận sức hấp dẫn ghê gớm của những câu chuyện ma, cho dù người được nghe kể tin hoặc chẳng mấy tin rằng có ma, có quỷ. Mẹ tôi biết nhiều chuyện ma. Tuyệt thú nhất là những đêm mưa gió mất điện cả nhà quây quần ở phòng khách trong ánh nến chập chờn nghe bà kể chuyện. Mẹ tôi không giỏi chuyện cổ tích. Có thể do bà không biết nhiều tích chuyện loại này, mà cũng có thể, đơn giản là do bà không thích chúng.

Read More

Hai mươi bốn giả hài cú 2017

  

 

Một người bạn hỏi tôi sao chưa thấy hai-mươi-bốn-hài-cú vào dịp cuối năm như mọi lần? Tôi bảo, mình sẽ tập hợp từ sổ tay, nhưng còn đang băn khoăn ở cách gọi tên, cứ liều lĩnh gọi những ý nghĩ thoáng qua của mình là hài cú nhỡ người ta bắt lỗi thì phiền! Bạn cười, bảo, thế thì gọi quách là… tam cú, một kiểu fake-haiku là xong! Ừ nhỉ, xem như ta mượn chiếc áo khoác ngoài của thầy tu mà thôi, khỏi ngại ngùng gì những buộc ràng lề luật của hài cú. Vậy nên, tập hợp những mẩu ghi chép vụn vặt của năm qua sẽ là hai-mươi-bốn-giả-hài-cú-2017.

Read More

Tản mạn 30 năm và câu nói của một gã khờ

 

 

Vậy mà tụi mình chơi với nhau được trên ba mươi năm rồi đấy, người bạn họa sĩ nói với tôi trong hơi buốt căm căm của ngọn gió tháng 12 đang không ngừng rền rĩ trên những ngọn đồi đêm nửa thức nửa ngủ, mà từ chỗ chúng tôi ngồi uống rượu, nhìn về hướng ấy, những ngọn đèn của phố khuya tỏa thứ ánh sáng mù mịt và bất định như thể chúng rọi về từ lòng biển, từ đáy của một vực sâu thăm thẳm nào đó.

Read More

Nhạc-trên-trời

 

Nghe Die Kunst der Fuge của Bach, vẫn thấy choáng ngợp như lần đầu được nghe cách đây trên 30 năm trong bản phối của Hermann Scherchen cho dàn nhạc trên chiếc đĩa nhựa trầy xước bị mẻ mất một góc mà khi đặt vào mâm đĩa, tôi phải nhấc kim máy hát bỏ vào những rãnh đĩa phía bên trong, tránh đi phần đĩa bị vỡ bên ngoài. Nghe và lại thấy mình như bị phóng chiếu bởi thứ ánh sáng huy hoàng đầy bí mật của sự mặc khải, như cảm nhận được tiếng dội vang từ những vì sao đã mất, sự hiện diện của ít nhất một vài điều hợp lý trong cái hỗn độn đến vô cùng của vũ trụ và sự bé mọn đến vô cùng của chính mình. Nghe và tự hỏi, Johann Sebastien (1), ông là ai trong cái thế giới loài người xiết đỗi tang thương khốn khổ này?

Read More

Tiếng chim hót

 

 

Buổi trưa bất chợt nghe tiếng chim hót từ những rặng cây phía bên kia vườn thoảng lại. Tiếng hót đơn lẻ, từng tiếng một như những hòn sỏi cứ đều đặn ném xuống vũng trưa im, gợi nhớ những trưa xa xôi trong khu vườn cũ ngôi nhà vùng ngoại ô thời hai mươi tuổi, những trưa oi bức nằm thiu ngủ dưới bóng râm những gốc trâm già, nghe ngoài bờ kênh róc rách tiếng con nước xuống, thi thoảng gió ngoài đồng xa thổi về mang theo mùi rơm rạ lẫn với mùi bùn, mùi cỏ mục nồng nã, và tiếng chim, cũng khắc khoải từng tiếng một, như vọng về từ cổ độ…

Read More

Ngôn ngữ ngày thường

 

 

“Ngôn ngữ ngày thường” là một tập hợp tất cả những bài thơ tôi viết trong năm 1986. Khác với “Tâm thần phân lập” - tập thơ bị bỏ rơi trong ngăn kéo gần 30 năm - các bài thơ trong “Ngôn ngữ ngày thường” đã được gửi đăng rải rác trên một số tờ báo, tạp chí và tuyển tập thơ văn, tác giả tác phẩm tại TP.HCM. Sau đây là một số bài thơ ngắn tôi lấy từ tập thủ bản bao gồm 70 bài thơ được tôi thực hiện trong cùng năm 1986.

Read More

Ngụ ngôn nhỏ về chuột

 

 

Đấy là thân phận của con người trước định mệnh hay thân phận con người trong guồng máy của chủ nghĩa toàn trị dưới cái nhìn tiên tri Kafka? Thế giới ngụy dị cùng những cơn ác mộng mang tên Kafka là tấn bi kịch của muôn đời. Và chẳng phải, chúng đều đã trở thành hiện thực của thế kỷ 20 đầy máu với nước mắt? Còn thế kỷ 21? Tôi nghe như có tiếng gầm gừ ở đâu đó: Này, đừng có mà than vãn nhé, lơ-tơ-mơ là tao xực mày đấy!

Read More

Ở chốn mất đi và tìm thấy

 

 

Bỗng thèm được trở lại làm cậu học trò thời trung học, mắt-sáng-môi-trong bao khát vọng chỉ vừa mới khởi, chưa nếm thất vọng, chưa trải thương đau, cũng chưa từng biết đến những cuộc mộng tàn. Tôi thấy tôi cùng lũ bạn đạp xe băng băng ngược gió, biển xanh cát trắng sóng ngầu bọt, mặt trời loang loáng trên đầu và tung tóe lũ chim hải âu. Chúng tôi men theo bờ cát ướt cứ thế mà đạp tới, rướn tới, cười nói vang vang và í ới gọi nhau như thể sẵn lòng cùng nhau phóng thẳng tới mọi chân trời…

Read More

Sinh nhật

 

 

Nhạc và lời: Trần Thanh Sơn 

 

1. Tặng em mây hát trên trời

Ngày xanh như mộng vừa trôi qua lòng

Tặng em mấy độ xuân hồng

Còn thơm hương gợi một ngày vui qua...

Read More

Trong bộ dạng mới của niềm tuyệt vọng

 

Có những buổi sáng thức dậy với cảm giác mất phương hướng. Đầu óc cứ ong ong với câu hỏi rất cũ và rất… sến, ta đang đi đâu và ta sẽ về đâu? Ở độ tuổi của tôi, thật nực cười khi cứ loay hoay tự vấn mình câu hỏi ấy. Biết bao những đường ngang ngõ dọc của cuộc đời tôi đã đi qua, biết bao những bến bờ xa lạ tôi từng ghé lại, phải chăng chỉ là phiêu dạt vô mục đích? Nhưng một kim chỉ nam thì cần thiết gì cho định mệnh bất khả đổi dời của một con người?

Read More

Ole-nhắm-mắt-lại

 

 

Con gái một tuổi rưỡi tập nói và chơi trò trốn tìm với bố. Tôi thường giả bộ trốn Kiwi bằng cách chui đầu vào đống mền gối để con bé lật từng cái gối ra và thích thú cười khi nhìn thấy mặt tôi. Đến lượt bé trốn, khi tôi hô “ú-òa” thì Kiwi cứ ngồi tại chỗ mà nhắm tịt mắt lại, trí óc thơ ngây của bé chỉ đơn giản nghĩ rằng, khi nhắm mắt lại không nhìn thấy bố thì cũng có nghĩa là bố cũng sẽ không nhìn thấy bé!

Read More